Huishoudhulp in het zwart of dienstencheques: wat kost wat werkelijk?

Een uur poetshulp met dienstencheques kost 11,40 € in Brussel, 10,60 € in Wallonië en 10,00 € in Vlaanderen in de eerste schijf cheques van het kalenderjaar. De prijs van de dienstencheque hangt af van het gewest waar de gebruiker woont, want dienstencheques zijn een gewestelijke bevoegdheid: elk gewest bepaalt zijn eigen tarief en fiscaal regime apart. Eén dienstencheque betaalt één gepresteerd werkuur.

De schijven tellen even zwaar als de startprijs. In Brussel geldt het tarief van 11,40 € voor de eerste 300 cheques per persoon en per kalenderjaar; vanaf de 301e tot de 500e kost de cheque 14,00 €. Voor een volledig Brussels gezin gelden 11,40 € voor de eerste 600 cheques en 14,00 € voor de volgende 400, met een maximum van 1 000 cheques per jaar.

In Brussel verlicht geen enkel fiscaal voordeel die prijs nog achteraf: volgens Brussel Economie en Werkgelegenheid is de fiscale aftrekbaarheid geschrapt voor dienstencheques die vanaf 1 januari 2026 gekocht worden, terwijl de vermindering verworven blijft voor cheques gekocht vóór die datum. In Wallonië blijft een belastingvermindering van 0,90 € per cheque bestaan op de eerste 150 cheques van het jaar, dus hoogstens 135 € per persoon en per jaar, op voorwaarde dat de hoofdverblijfplaats op 1 januari van het jaar na de aankoop in het Waalse Gewest ligt. In Vlaanderen is het fiscaal voordeel verdwenen voor cheques gekocht sinds 1 januari 2025, en wordt vanaf 2026 geen enkel fiscaal attest meer afgeleverd.

De vaak geciteerde Waalse nettokost van 9,70 € per cheque is dus geen aangeplakte prijs: het is het resultaat van 10,60 € min 0,90 €, alleen geldig op de eerste 150 cheques van het jaar en alleen als de belastingplichtige genoeg belasting verschuldigd is om de vermindering op te vangen. Het detail per gewest staat op onze pagina met de prijzen.

Een becijferd voorbeeld geeft de schaal. Aan drie uur per week geeft een Brussels gezin 156 dienstencheques af op een volledig jaar, goed voor 1 778,40 € aan 11,40 € per cheque — die 156 cheques blijven ruim binnen de eerste schijf van 300.

Het is het ontbreken van een Dimona-aangifte voor de tewerkgestelde persoon. De RSZ schrijft zonder voorbehoud dat huispersoneel sinds 1 oktober 2014 altijd aangegeven moet worden, onafhankelijk van het aantal gepresteerde uren. Twee uur per maand vragen dus dezelfde aangifte als twee dagen per week: de verplichting hangt niet af van het urenvolume.

Wie bij zich thuis laat poetsen, wassen of strijken voor de behoeften van zijn gezin, is een werkgever in de zin van de sociale zekerheid. Die kwalificatie is federaal: ze geldt op dezelfde manier in Brussel, in Wallonië en in Vlaanderen. De FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg bestempelt het ontbreken van een Dimona-aangifte als een inbreuk van niveau 4, het hoogste niveau van het Sociaal Strafwetboek.

Het dienstenchequesysteem verplaatst die rol. Bij Milhomem Group wordt de huishoudhulp met een arbeidsovereenkomst aangeworven door het erkende bedrijf, dat haar aangifte, haar bijdragen en haar verzekering op zich neemt. De gebruiker betaalt dienstencheques; hij doet zelf geen Dimona-aangifte.

Een inbreuk van niveau 4 leidt tot een administratieve geldboete van 3 000 tot 35 000 €, of tot een strafrechtelijke geldboete van 6 000 tot 70 000 € samen met een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar — waarbij de gevangenisstraf en de geldboete ook afzonderlijk uitgesproken kunnen worden. Die bedragen zijn die van de FOD Werkgelegenheid. Het zijn de bedragen van het regime dat sinds 1 september 2026 van kracht is, de datum waarop de wet van 16 maart 2026 tot wijziging van het Sociaal Strafwetboek in werking trad. Ze gelden in de drie gewesten: het Sociaal Strafwetboek is federaal.

Niveau 4 is niet het tarief van een vergeten formulier: het is het niveau dat de FOD Werkgelegenheid voorbehoudt aan zwartwerk, en de gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar bestaat alleen op dat niveau. Bij herhaling binnen het jaar kan het maximum van de administratieve geldboete verdubbeld worden.

Om de schaal in poetsuren uit te drukken: de laagste administratieve geldboete van niveau 4, 3 000 €, staat gelijk met 263 uur aangegeven poetshulp in Brussel aan 11,40 € per cheque, dus ongeveer één jaar en acht maanden prestaties aan drie uur per week. Het maximum van hetzelfde niveau, 35 000 €, valt buiten elke vergelijking in uren.

Fedris, het Federaal agentschap voor beroepsrisico's, beschrijft nauwkeurig wat een werkgever overkomt die niet verzekerd is tegen arbeidsongevallen. Fedris gaat over tot een ambtshalve aansluiting met terugwerkende kracht, vanaf de eerste niet-verzekerde dag. De verschuldigde forfaitaire bijdrage bedraagt ongeveer 124,66 € per werknemer en per kalendermaand wanneer de niet-verzekering hoogstens drie opeenvolgende maanden duurde, en loopt op tot 297,74 € per werknemer en per kalendermaand vanaf meer dan twaalf opeenvolgende maanden. Beide bedragen zijn de bedragen voor 2026: ze worden geïndexeerd.

Fedris geeft zelf aan dat die forfaitaire bijdrage hoger ligt dan de premie van een arbeidsongevallenverzekering. Toch is dat niet de zwaarste post. Fedris vergoedt het slachtoffer zoals een verzekeraar dat zou doen, en vordert vervolgens van de werkgever de terugbetaling van alle uitgekeerde vergoedingen. Bij laattijdige betaling komen daar een verhoging van 10 % en verwijlintresten bij. Fedris vermeldt dat strafrechtelijke vervolging mogelijk blijft.

Dat regime viseert de werkgever en is federaal. De RSZ beschouwt de particulier die bij zich thuis huispersoneel tewerkstelt als een werkgever: dat maakt een ongeval tijdens een niet-aangegeven prestatie veel duurder dan de prijs van het uur.

Drie maanden zonder verzekering betekenen al 373,98 € forfaitaire bijdrage voor één tewerkgestelde persoon, oftewel meer dan 32 uur aangegeven poetshulp in Brussel — en dat bedrag komt nog vóór elke terug te betalen vergoeding.

De RVA sanctioneert de volledig werkloze die werkt zonder dat de tewerkstelling aangegeven is. De uitsluiting van het recht op uitkeringen loopt van minstens 4 weken tot hoogstens 26 weken; in verzwaarde gevallen van minstens 27 weken tot hoogstens 52 weken. Daarbovenop komt de terugbetaling van alle onterecht ontvangen uitkeringen. Bij herhaling in verzwarende omstandigheden verliest de persoon het recht op uitkeringen en moet zij opnieuw arbeidsdagen opbouwen om het terug te krijgen. De RVA-pagina draagt de bijwerkingsdatum van 1 maart 2026, en de regel is federaal.

De RVA beschrijft twee hypotheses van een verzwaard geval. De eerste is de tewerkstelling bij een werkgever van wie de persoon wist dat hij die tewerkstelling niet had aangegeven. De tweede is het uitoefenen van een zelfstandige activiteit met een beroepsmatig karakter, beoordeeld onder meer aan de hand van de gemaakte reclame, de gehanteerde tarieven, de frequentie van de prestaties en het gebruikte materiaal.

De eerste hypothese viseert precies de situatie die hier beschreven wordt: een particulier die niet aangeeft, en een huishoudhulp die dat weet. De sanctie treft dus niet alleen wie betaalt. Wie al woningen poetst, kan met een arbeidsovereenkomst aangeworven worden door een erkend bedrijf — dat is de weg die Milhomem Group in Brussel aanbiedt, beschreven op onze pagina huishoudhulp worden.

Een eerlijke vergelijking zet geen twee uurtarieven tegenover elkaar, want slechts één van de twee bestaat officieel. Wat wél becijferd kan worden tegenover de prijs van de dienstencheque, zijn de bedragen die de federale administraties opeisen zodra de situatie vastgesteld wordt.

Daartegenover staat een aangegeven uur waarvan de prijs vooraf gekend is en niet meer beweegt: 11,40 € in Brussel voor de eerste 300 dienstencheques van het kalenderjaar. Dat bedrag is wat de gebruiker betaalt; het loon van de huishoudhulp, haar sociale bijdragen en haar verzekering vallen onder het erkende bedrijf dat haar tewerkstelt. Sinds de Brusselse aftrekbaarheid op 1 januari 2026 geschrapt werd, komt er het jaar nadien geen fiscaal supplement meer bij en gaat er niets meer af.

Daar kantelt de vergelijking. Tegenover de prijs van de cheque stelt zwartwerk geen zekere besparing, maar een onmiddellijke besparing naast een mogelijk passief waarvan de officiële bedragen wél perfect gekend zijn. Hoe het systeem stap voor stap werkt, staat op onze pagina hoe dienstencheques werken.

De overstap wordt vooral vooraf voorbereid: het aantal uren kennen, het bevoegde gewest en het toepasselijke tarief, vóór u iets bestelt. Een gratis offerte geeft u dat ritme en dat aantal cheques zonder enige verbintenis, voor een woning in Brussel, in Waals-Brabant of in Vlaams-Brabant.